Những điều bạn cần biết về thiếu máu bất sản

November 9, 2017

Thiếu máu bất sản là một dạng bệnh hiếm, với tỉ lệ mắc chỉ 1/100.000 người. Bệnh khá nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Do đó, việc trang bị cho bản thân những kiến thức cơ bản nhất về bệnh là vô cùng cần thiết. 

1. Thiếu máu bất sản là gì và nguyên nhân gây bệnh

Thiếu máu bất sản là tình trạng thiếu máu gây ra do chức năng tủy xương bị rối loạn. Tủy xương là cơ quan quan trọng có vai trò sản sinh ra các tế bào gốc đa năng, và từ các tế bào gốc này sẽ biệt hóa thành hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu- các thành phần không thể thiếu của máu. Trong bệnh lý thiếu máu bất sản, tủy xương giảm sản sinh và biệt hóa các dòng tế bào trên.

Thiếu máu bất sản có thể gây ra do tủy xương bị tổn thương và ảnh hưởng đến việc sản xuất tế bào gốc, gặp trong các trường hợp như:

– Người bệnh đang điều trị bức xạ và hóa trị. Trong các liệu pháp điều trị ung thư, khi tiêu diệt các tế bào ung thư có thể gây tổn thương các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể, trong số đó có các tế bào gốc trong tủy xương. Trong trường hợp này, có thể coi thiếu máu bất sản là tác dụng không mong muốn của các phương pháp diều trị này.

– Người bệnh tiếp xúc với các hóa chất độc hại như thuốc trừ sâu, trực tiếp hoặc gián tiếp qua thực phẩm nhiễm quá mức thuốc trừ sâu. Ngoài ra, benzene- 1 trong các thành phần của xăng dầu- cũng là 1 chất có liên quan khá chặt chẽ đến thiếu máu bất sản.

– Người bệnh có thể đang sử dụng 1 số loại thuốc như: phenylbutazon, muối vàng, sulfonamide,.. để điều trị viêm khớp dạng thấp, bệnh gout mạn tính,…

– Ngoài những nguyên nhân trên, trong 1 số trường hợp thiếu máu bất sản có thể do người bệnh có rối loạn tự miễn dịch, bệnh Lupus ban đỏ hệ thống.

2. Triệu chứng của thiếu máu bất sản:

Thường người bệnh đi khám và phát hiện ra bệnh khi có những hậu quả của suy tủy xương. Lúc này, thiếu máu ở mức độ khá nặng với các triệu chứng như xanh xao, mệt mỏi, khó thở khi gắng sức, nhịp tim nhanh hoặc bất thường, chóng mặt, nhức đầu. Trong thiếu máu bất sản, cả 3 dòng tế bào: hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu đều có sự giảm nên ngoài những triệu chứng trên, sự giảm bạch cầu trung tính khiến cơ thể dễ bị nhiễm khuẩn, nhiễm trùng thường xuyên và kéo dài. Sự giảm các tế bào tiểu cầu gây ra hiện tượng chảy máu da và niêm mạc. người bệnh có thể thấy các vết bầm tím xuất hiện trên da mà không giải thích được, thường xuyên chảy máu cam và chảy máu nướu rang, khi có vết thương thì chảy máu kéo dài.

 

Bệnh có thể tiến triển rất chậm hoặc rất nhanh, kéo dài hơn vài tuần hoặc vài tháng, cũng có thể xuất hiện rất đột ngột. Bệnh có thể rất nghiệm trọng, nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong.

3. Phương pháp điều trị:

Việc điều trị thiếu máu bất sản tùy thuộc vào mức độ, tình trạng bệnh. Với các trường hơp nhẹ, bênh nhân có thể chỉ cần theo dõi. Với mức độ nặng hơn, có thể sử dụng các thuốc và truyền máu khi cần thiết. Khi ở mức độ nặng có thể ghép tủy xương, trong trường hợp lượng tế bào máu rất thấp, ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh thì cần nhập viện ngay lập tức để được điều trị kịp thời.

Phương pháp truyền máu thường giúp kiểm soát chảy máu và giảm các triệu chứng thiếu máu, đây chỉ là biện pháp điều trị triệu chứng, không điều trị nguyên nhân. Bệnh nhân có thể được truyền khối hồng cầu, khối tiểu cầu để giúp nâng cao số lượng hồng cầu, tiểu cầu, giảm các triệu chứng mệt mỏi, xanh xao, chảy máu nhiều khó cầm. không có quy định cụ thể nào về liều lượng truyền, tùy thể trạng bệnh nhân sẽ có liều lượng phù hợp.

Truyền máu là một phương pháp điều trị triệu chứng của thiếu máu bất sản

Phương pháp cấy ghép tế bào là phương pháp khá tốn kém và yêu cầu công nghệ kỹ thuật cao khi thực hiện. ngoài ra, phương pháp ức chế miễn dịch có thể áp dụng cho các bệnh nhân không thể trải qua cấy ghép tủy xương hoặc những người thiếu máu bất sản do rối loạn tự miễn dịch.

 Phương pháp này sử dụng các thuốc làm ảnh hướng đến hệ miễn dịch của cơ thể như  cyclosporine (Gengraf, Neoral, Sandimmune) và globulin chống thymocyte (Thymoglobulin). 

Khi có chẩn đoán thiếu máu bất sản, người bệnh nên nghỉ ngơi hợp lý, tránh hoạt động quá sức. tránh các hoạt động có nguy cơ cao chấn thương hoặc vết thương chảy maú, giảm các nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, thường xuyên rửa tay, tránh tiếp xúc với các người đang mắc bệnh truyền nhiễm.

Tóm lại, thiếu máu bất sản là bệnh không đơn giản, nếu đã có chẩn đoán, bạn nên tuân thủ theo các hướng dẫn, chỉ định của bác sĩ. Không có cách phòng cho tất cả các trường hợp, tuy nhiên, bạn nên tránh tiếp xúc với các chất độc hại như thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, ăn uống các thực phẩm lành mạnh, đảm bảo an toàn. Bên cạnh đó, bạn không nên tự ý dùng các thuốc, đặc biệt các thuốc có thể gây thiếu máu bất sản- đã nêu trong bài viết- mà không có chỉ định cụ thể của bác sĩ và nên kiểm tra sức khỏe định kì, xét nghiệm công thức máu để có thể kịp thời phát hiện bệnh.

Hi vọng qua những kiến thức được trình bày trên đây đã giúp bạn có thể hiểu thêm về căn bệnh thiếu máu bất sản. Nếu bạn còn điều gì thắc mắc, đừng quên liên hệ với chúng tôi qua tổng đài miễn cước : 1800.0016, đội ngũ tư vấn của chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Avisure safoli là thuốc giúp điều trị và dự phòng thiếu sắt và acid folic trong thời kỳ mang thai:

– Sản phẩm bổ sung 50mg sắt nguyên tố (dưới dạng sắt (III) hydroxyd polymaltose) và 350mcg acid folic, đáp ứng đủ lượng sắt và acid folic theo khuyến cáo của tổ chức y tế thế giới cho phụ nữ có thai.(*)

- IPC khác biệt với dạng sắt (II) sullfate nhờ có độ an toàn cao, độc tính thấp do không có ion sắt tự do. Dạng sắt không ion hóa của IPC làm giảm kích ứng dạ dày, giúp bệnh nhân dung nạp tốt hơn khi điều trị các triệu chứng thiếu máu do thiếu sắt trong thời gian dài.

– Sản phẩm được bào chế dưới dạng viên nang mềm, tiện dùng, gọn nhẹ. 

(*) WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience,2016

Đọc kĩ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.