Thiếu máu thiếu sắt – Nguyên nhân và cách phòng tránh

December 19, 2017

Thiếu máu thiếu sắt là một bệnh lý khá phổ biến, chiếm tới 75% trong các loại thiếu máu. Vậy, nguyên nhân gây thiếu máu thiếu sắt gì và có cách gì để phòng tránh hay không?

Sắt là một nguyên tố vi lượng quan trọng để sản xuất ra hemoglobin – có nhiệm vụ vận chuyển oxi trong cơ thể. Khi không đủ lượng sắt trong máu sẽ gây nên tình trạng thiếu máu thiếu sắt, cơ thể sẽ trở nên mệt mỏi, da xanh, các cơ quan vận hành kém hiệu quả. 

1. Nguyên nhân thiếu máu thiếu sắt:

Có nhiều nguyên nhân gây ra thiếu sắt và được phân loại theo 3 nhóm như sau:

– Không cung cấp đủ nhu cầu sắt

+ Do tăng nhu cầu sắt: Trẻ em tuổi dậy thì, phụ nữ thời kỳ kinh nguyệt, phụ nữ có thai, cho con bú…;

Phụ nữ có thai là một đối tượng dễ bị thiếu máu thiếu sắt.

+ Do cung cấp thiếu: Ăn không đủ, ăn kiêng, chế độ ăn không cân đối, chế độ ăn  uống của người nghiện rượu, người già…;

+ Do cơ thể giảm hấp thu sắt: Viêm dạ dày, viêm ruột; cắt đoạn dạ dày, ruột; Do ăn một số thức ăn làm giảm hấp thu sắt như tanin, phytat trong chè, cà phê; nước uống có ga…

– Mất sắt do mất máu mạn tính

+ Loét dạ dày tá tràng biến chứng chảy máu, ung thư đường tiêu hóa, nhiễm giun móc, polyp đường ruột…; viêm chảy máu đường tiết niệu; mất máu nhiều qua kinh nguyệt;  sau phẫu thuật, sau chấn thương, U xơ tử cung…;

 + Tan máu trong lòng mạch: Bệnh đái huyết sắc tố kịch phát ban đêm.

–   Rối loạn chuyển hóa sắt bẩm sinh (Hypotransferrinemia): Xảy ra khi cơ thể không tổng hợp được transferrin vận chuyển sắt. Bệnh rất hiếm gặp.

Thiếu sắt là một tình trạng phổ biến có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và không phân biệt giới tính, tuy nhiên một số người sẽ có nguy cơ gặp phải tình trạng thiếu máu do thiếu sắt cao hơn những người khác, bao gồm:

– Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ

– Phụ nữ mang thai

– Những người có chế độ ăn uống nghèo nàn, người ăn kiêng

– Những người hiến máu thường xuyên

– Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ sinh non

Trẻ sơ sinh đặc biệt là trẻ sinh non rất dễ bị thiếu máu do thiếu sắt

2. Triệu chứng của bệnh thiếu máu thiếu sắt

            Người bị bệnh thiếu máu thiếu sắt thường có triệu chứng da xanh xao, niêm mạc nhợt nhạt, lưỡi nhợt, nhẵn do mất hoặc mòn gai lưỡi, lông, tóc, móng khô dễ gãy. Bản thân người bệnh cảm thấy mệt mỏi, hoa mắt chóng mặt khi thay đổi tư thế, tức ngực, giảm khả năng hoạt động thể lực và trí lực.

            Về mặt triệu chứng lâm sàng, bệnh thiếu máu thiếu sắt diễn biến từ từ qua 3 giai đoạn:

– Giai đoạn 1: Chỉ giảm sắt dự trữ nên người bệnh chưa bị thiếu máu, thường có một số triệu chứng của nguyên nhân gây thiếu sắt.

– Giai đoạn 2: Đã cạn sắt dự trữ và giảm sắt vận chuyển, người bệnh chưa có biểu hiện rõ tình trạng thiếu máu, có triệu chứng của nguyên nhân gây thiếu sắt; bắt đầu có triệu chứng của thiếu sắt như: Mất tập trung, mệt mỏi….

– Giai đoạn 3: Thiếu máu và thể hiện là có cả triệu chứng của thiếu máu và thiếu sắt. Tuy nhiên, ranh giới giữa các giai đoạn không rõ ràng.

3.  Giải pháp ngăn ngừa thiếu máu  thiếu sắt

Để kiểm soát tình trạng thiếu máu thiếu sắt, chúng ta cần bổ sung sắt mỗi ngày thông qua chế độ dinh dưỡng. Trong khẩu phần ăn, cần lựa chọn thực phẩm giàu sắt cho bữa ăn gia đình, bao gồm: gan, thịt cá các loại (đặc biệt là thịt cá đỏ như thịt bò, thịt heo, cá thu, cá ngừ…), lòng đỏ trứng; các loại đậu, và các loại rau xanh đậm như rau dền, rau ngót, rau muống…

Chế độ dinh dưỡng cân bằng là cần thiết để phòng ngừa bệnh thiếu máu

Sắt có nguồn gốc động vật dễ hấp thu hơn sắt nguồn gốc thực vật. Do vậy, cần dùng thêm trái cây tươi giàu vitamin C (cam, chanh, bưởi, táo, sơ ri, đu đủ, chuối…) sau bữa ăn có thực phẩm giàu sắt sẽ giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn. Cũng cần lưu ý không nên uống nước trà đặc quá gần bữa ăn mà chỉ nên uống cách sau bữa ăn từ 2 giờ trở đi vì chất polyphenol trong trà sẽ hạn chế việc hấp thu sắt.

Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, bé gái trong độ tuổi dậy thì và phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, do có sự mất máu qua chu kì kinh nguyệt nên cần được uống viên sắt dự phòng, cần bổ sung viên sắt mỗi tuần 1 viên (viên sắt có thể kèm các yếu tố tạo máu khác nhau như acid folic, vitamin B12) để tạo nguồn sắt dự trữ cho cơ thể.

Phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ và trẻ em gái trong độ tuồi dậy thì cần được bổ sung sắt để dự phòng thiếu máu

Bên cạnh chế độ dinh dưỡng hợp lý và uống bổ sung sắt dự phòng, cần nhớ giữ gìn vệ sinh ăn uống đề phòng nhiễm giun vì giun sán (đặc biệt là giun móc và giun đũa) sẽ gây mất máu và mất sắt qua đường tiêu hóa. Chú ý tẩy giun định kỳ 6 tháng 1 lần.

Nhu cầu sắt mỗi ngày ở từng độ tuổi

Theo viện dinh dưỡng Quốc gia.

Nhóm tuổi

Nam

Nữ

Nhu cầu sắt (mg/ngày) theo giá trị sinh học của khẩu phần

Nhu cầu sắt (mg/ngày) theo giá trị sinh học của khẩu phần

Hấp thu 10% **

Hấp thu 15%****

Hấp thu 10% **

Hấp thu  15% ***

0-5 Tháng

0,93

 

0,93

 

6-8 Tháng

8,5

5,6

7,9

5,2

9-11 tháng

9,4

6,3

8,7

5,8

1-2 Tuổi

5,4

3,6

5,1

3,5

3-5 Tuổi

5,5

3,6

5,4

3,6

6 -7 Tuổi

7,2

4,8

7,1

4,7

8-9 Tuổi

8,9

5,9

8,9

5,9

10-11 Tuổi

11,3

7,5

10,5

7,0

10-11 tuổi (Có kinh nguyệt)

24,5

16,4

12-14 tuổi

15,3

10,2

14,0

9,3

12-14 tuổi (Có kinh nguyệt)

32,6

21,8

15-19 tuổi

17,5

11,6

29,7

19,8

20-29 tuổi

11,9

7,9

26,1

17,4

30-49 tuổi

11,9

7,9

26,1

17,4

50 -69 tuổi

11,9

7,9

10,0

6,7

> 50 tuổi (có kinh nguyệt)

26,1

17,4

> 70 tuổi

11,0

7,3

9,4

6,3

Phụ nữ có thai (trong suốt cả quá trình)

+ 15 ****

+ 10 ****

Phụ nữ cho con bú

Chưa có kinh nguyệt trở lại

13,3

8,9

Phụ nữ sau mãn kinh

Đã có kinh nguyệt trở lại

26,1

17,4

 

 

Nếu bạn đang thuộc một trong những đối tượng cần phải bổ sung sắt, bạn vẫn chưa biết chính xác mình cần thêm bao nhiêu, hãy gọi điện đến tổng đài miễn cước 1800.0016 của chúng tôi để được tư vấn miễn phí và tìm ra biện pháp dự phòng thiếu máu thiếu sắt.

Nguồn tham khảo: 

http://vichat.viendinhduong.vn/323/print-article.html : Viện Dinh dưỡng học Việt Nam.

 

"Nhiều bà bầu uống thuốc sắt thường gặp các tác dụng phụ như táo bón, nóng trong, đi ngoài phân đen, vì vậy thường có xu hướng sợ uống thuốc sắt, dễ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt. Tôi được biết đến 1 loại sắt mới là Iron Polymaltose Complex (viết tắt IPC), đây là loại sắt 3 hữu cơ có khả năng hấp thụ tốt. Dạng sắt này thường ít gây tác dụng không mong muốn hơn so với thuốc sắt thông thường. Hiệu quả của IPC trong điều trị thiếu máu thiếu sắt đã được chứng minh trong cách thử nghiệm lâm sàng". Chia sẻ của Bác sĩ Chuyên khoa II Trần Thị Tuyết Lan – Nguyên trưởng khoa sản II- Bệnh viện phụ sản Trung Ương trên chương trình "Mỗi ngày 1 niềm vui" phát sóng 19/8/2018. 

Hàng ngàn bà bầu Việt đã dùng thuốc sắt Safoli cảm thấy khỏe hơn, không còn mệt mỏi, không bị nóng hay táo bón và hơn hết là KHÔNG CÒN THIẾU MÁU !

Trước đó Phương có dùng vitamin bầu của Anh, nhưng không hiểu sao khi xét nghiệm vẫn bị thiếu máu thiếu sắt. Phương được bác sĩ kê Safoli uống điều trị thiếu máu 2 viên/ngày. Sau 4 tuần sử dụng thì tình trạng thiếu máu của Phương đã hết. Hiện tại Phương vẫn duy trì dùng Safoli đến tận lúc sinh để đề phòng thiếu máu” – Chia sẻ của diễn viên Lan Phương trên facebook cá nhân

"Diễm đã thử nhiều loại thuốc sắt nhưng cứ uống vào là bị nóng, nổi mụn. Biết đến thuốc sắt Safoli này, Diễm không còn bị táo bón, nóng trong nữa. Đây là loại thuốc sắt ưng í nhất của Diễm rồi."- Diễn viên Thúy Diễm trong livestream chia sẻ kinh nghiệm bổ sung sắt trong thai kỳ.

"Cách đây 2 tháng, lúc đó là mình 18 tuần, cứ cuối giờ, tầm khoảng 4h chiều là mình thấy mệt mỏi vô cùng, như người lúc nào cũng thiếu oxy ấy. Đi làm về đến nhà là không muốn động đến việc gì hết. Mình cũng không nghĩ là bị thiếu máu, cứ nghĩ đơn giản là mang bầu thì ai chả mệt như vậy. Nhưng đến khi đi làm xét nghiệm máu mới biết mình bị thiếu máu thiếu sắt. 
Sau 2 tuần dùng thuốc sắt cho bà bầu Safoli thì mình không còn cảm giác mệt mỏi nữa, kể cả là cuối buổi chiều. Đi làm về còn đi chợ, rồi nấu ăn cho cả nhà. Sau 4 tuần mình đi khám lại theo lịch hẹn của bác sĩ, rất mừng là không còn thiếu máu. Bác sĩ nói “chỉ số đẹp, mọi thứ bình thường”. Mình cũng thở phào nhẹ nhõm, mọi người cũng biết là đi khám thai chỉ mong bác sĩ nói 2 từ “bình thường” là hạnh phúc lắm rồi.” 
 –  Chị Hồng Phương (Hà Nội) mừng rỡ chia sẻ.

 

Lắng nghe diễn viên Thúy Diễm, Lan Phương chia sẻ kinh nghiệm bổ sung sắt trong thời gian mang thai

mua hang Safoli 

  

  Xem ngay Địa chỉ nhà thuốc ở gần bạn nhất có bán Safoli tại đây.

Để được tư vấn thêm và hướng dẫn đặt hàng, vui lòng gọi điện đến tổng đài miễn cước 1800.0016 hoặc nhắn tin cho chúng tôi qua fanpage chính thức của sản phẩm để được hỗ trợ.

 Xem thêm:

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Avisure safoli là thuốc giúp điều trị và dự phòng thiếu sắt và acid folic trong thời kỳ mang thai:

– Sản phẩm bổ sung 50mg sắt nguyên tố (dưới dạng sắt (III) hydroxyd polymaltose) và 350mcg acid folic, đáp ứng đủ lượng sắt và acid folic theo khuyến cáo của tổ chức y tế thế giới cho phụ nữ có thai.(*)

- IPC khác biệt với dạng sắt (II) sullfate nhờ có độ an toàn cao, độc tính thấp do không có ion sắt tự do. Dạng sắt không ion hóa của IPC làm giảm kích ứng dạ dày, giúp bệnh nhân dung nạp tốt hơn khi điều trị các triệu chứng thiếu máu do thiếu sắt trong thời gian dài.

– Sản phẩm được bào chế dưới dạng viên nang mềm, tiện dùng, gọn nhẹ. 

(*) WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience,2016

Đọc kĩ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng.